Kodi ndi chiyani Zambia Work Visa?
A Zambia work visa – yomwe imadziwika kuti ndi work permit – ndi chikalata chosamukira kumayiko ena choperekedwa ndi Zambia Department of Immigration chomwe chimaloleza anthu akunja kuchita ntchito yolipidwa, kudzipangira ntchito, kapena kuchita bizinesi ku Zambia. Chilolezo chogwira ntchito chimayendetsedwa ndi Immigration and Deportation Act No. 18 ya 2010 ndi Employment Code Act No. 3 ya 2019.

Ndikofunika kumvetsetsa kuti chilolezo chogwira ntchito ku Zambia ndi chosiyana kwambiri ndi visa ya alendo kapena visa ya bizinesi. Ngakhale visa ya bizinesi imaloleza zochitika zanthawi yochepa monga kupezeka pamisonkhano, misonkhano, kapena kuyendera malo, chilolezo chogwira ntchito chimafunika pa ntchito iliyonse yanthawi yayitali kapena ntchito yopanga ndalama ku Zambia. Kugwira ntchito popanda chilolezo chovomerezeka ndi mlandu womwe ungabweretse chindapusa, kumangidwa, ndi kuthamangitsidwa.
Chilolezo chogwira ntchito ku Zambia chimafunsidwa kudzera pa eServices portal (eservices.zambiaimmigration.gov.zm), tsamba lovomerezeka la pa intaneti loyendetsedwa ndi Zambia Department of Immigration.
Ndani Amafunikira Chilolezo Chogwira Ntchito ku Zambia?
Mkhala aliyense wakunja amene akufuna kuchita ntchito yolipidwa, kudzipangira ntchito, kapena kuchita bizinesi ku Zambia ayenera kupeza chilolezo chogwira ntchito asanayambe kugwira ntchito. Lamuloli limagwira ntchito ngakhale munthuyo akuchokera kudziko lomwe silifunikira visa kapena ayi. Ngati simukukonzekera kugwira ntchito, onani kalozera wathu wa Zambia eVisa pa zokopa alendo ndi njira zolowera kwakanthawi kochepa.
Nzika za mayiko omwe saloledwa visa – kuphatikizapo United States, United Kingdom, Canada, Australia, Japan, ndi mayiko ambiri a EU – akhoza kulowa ku Zambia popanda visa pa zokopa alendo mpaka masiku 90. Komabe, kulowa popanda visa kumeneku sikuloleza iwo kugwira ntchito. Chilolezo chogwira ntchito chosiyana ndi chofunikira.
Magulu ena a anthu akunja akhoza kukhala oyenerera kupeza zilolezo zosaperekedwa msonkho, zomwe zili ndi zofunikira zosavuta. Izi zikuphatikizapo:
- Akatswiri a zandale ndi ogwira ntchito ku maofesi a kazembe omwe ali pansi pa mapangano a mayiko awiri
- Ogwira ntchito m’mabungwe odziwika padziko lonse monga United Nations
- Nzika za COMESA pansi pa mapangano ena a zigawo
- Odzipereka omwe ali ndi mapulogalamu ovomerezeka a NGO (malingana ndi zikhalidwe)
- Ogwira ntchito pansi pa mgwirizano wa boma ndi boma pa ntchito zina
Kwa ogwira ntchito ena onse akunja, imodzi mwa magulu anayi a chilolezo chogwira ntchito ayenera kupezeka kudzera ku Zambia Department of Immigration.
Mitundu ya Zilolezo Zogwira Ntchito ku Zambia
Zambia imapereka magulu anayi akuluakulu a zilolezo zogwira ntchito, aliyense wopangidwira ntchito inayake kapena bizinesi. Kusankha gulu lolondola ndikofunikira, chifukwa kufunsira pansi pa mtundu wolakwika kungabweretse kuchedwa kapena kukana.
| Mtundu wa Chilolezo | Kwa Ndani | Ndalama (ZMW) | Ndalama (USD pafupifupi) | Kuvomerezeka |
|---|---|---|---|---|
| Chilolezo Chogwira Ntchito | Ogwira ntchito olipidwa ndi abwana a ku Zambia | 5,000 | 175 | Zaka 2 |
| Chilolezo Chodzipangira Ntchito | Amalonda ndi odzipangira okha ntchito | 5,000 | 175 | Zaka 2 |
| Chilolezo cha Investor | Otsatsa akunja omwe akukwaniritsa zofunikira za ndalama | 10,000 | 350 | Zaka 2 |
| Chilolezo Chosaperekedwa Msonkho | Akatswiri a zandale, ogwira ntchito ku NGO, magulu apadera | Chosaperekedwa | Chosaperekedwa | Zosiyanasiyana |
Chilolezo Chogwira Ntchito ndi gulu lofala kwambiri. Lapangidwira anthu akunja omwe alandira ntchito yovomerezeka kuchokera ku kampani yolembetsedwa ku Zambia. Abwana ayenera kusonyeza kudzera mu mayeso a msika wa ntchito kuti palibe munthu woyenerera wa ku Zambia amene analipo pa ntchitoyo.
Chilolezo Chodzipangira Ntchito ndi cha anthu akunja omwe akufuna kukhazikitsa ndi kuyendetsa bizinesi yawo ku Zambia. Ofunsira ayenera kupereka umboni wa kulembetsa bizinesi ndi Patents and Companies Registration Agency (PACRA), umboni wa ndalama zokwanira, ndi dongosolo la bizinesi lomwe lingatheke.
Chilolezo cha Investor ndi cha anthu akunja omwe akuchita bizinesi yayikulu ku Zambia. Malire ochepera a bizinesi nthawi zambiri amakhala okwera kuposa a kudzipangira ntchito, ndipo ofunsira ayenera kusonyeza kuti bizinesiyo idzapanga ntchito kwa nzika za Zambia.
Chilolezo Chosaperekedwa Msonkho chimakhudza magulu a ogwira ntchito omwe saloledwa kupyola njira yofunsira yanthawi zonse pansi pa mapangano a mayiko awiri, mapangano apadziko lonse, kapena ndondomeko zina za boma.
Ndalama za Chilolezo Chogwira Ntchito ku Zambia
Ndalama za chilolezo chogwira ntchito ku Zambia zimakhazikitsidwa ndi Department of Immigration ndipo zimayenera kulipidwa mu Zambian Kwacha (ZMW) kudzera pa eServices portal. Ndalama zomwe zasonyezedwa pansipa ndi zolipiritsa zalamulo ndipo sizikuphatikizapo ndalama zowonjezera za kayendetsedwe ka ntchito yolipira pa intaneti.
| Gulu la Chilolezo | Ndalama Zalamulo (ZMW) | Ndalama Pafupifupi (USD) |
|---|---|---|
| Chilolezo Chogwira Ntchito | 5,000 | 175 |
| Chilolezo Chodzipangira Ntchito | 5,000 | 175 |
| Chilolezo cha Investor | 10,000 | 350 |
| Chilolezo Chosaperekedwa Msonkho | Chosaperekedwa | Chosaperekedwa |
| Kukonzanso Chilolezo | 5,000 | 175 |
| Kusiyanitsa Chilolezo | 5,000 | 175 |
Malipiro amapangidwa kudzera pa eServices portal pogwiritsa ntchito makhadi a ngongole/debit kapena ndalama zam’manja. Tsambali limapereka ndalama zochepa zowonjezera pa malipiro a khadi, nthawi zambiri kuyambira USD 0.50 mpaka USD 1.00 malingana ndi mtundu wa chilolezo.
Ndalama zimatha kusintha. Nthawi zonse tsimikizirani ndalama zapano pa tsamba lovomerezeka la eServices musanatumize ntchito yanu. Zambia Department of Immigration nthawi ndi nthawi imasintha ndondomeko yake ya ndalama.
Zikalata Zofunikira pa Chilolezo Chogwira Ntchito ku Zambia
Zofunikira pa zikalata za chilolezo chogwira ntchito ku Zambia ndi zokwanira ndipo zimadalira gulu la chilolezo. Onse ofunsira ndi kampani yolemba ntchito ayenera kupereka zikalata zothandizira.
Zikalata Zofunikira kuchokera kwa Ofunsira
- Pasipoti yovomerezeka yomwe ili ndi miyezi 6 yotsala ndipo ili ndi masamba opanda kanthu oti asindikizidwe
- Fomu yofunsira yodzaza yotumizidwa kudzera pa eServices portal
- Zithunzi za pasipoti (nthawi zambiri 2) zokwaniritsa miyeso yofunikira
- Zikalata za maphunziro – zoyambirira kapena zotsimikiziridwa za ziyeneretso zofunikira
- Zikalata za akatswiri ngati zikugwirizana ndi ntchitoyo
- Curriculum vitae (CV) yofotokoza zokumana nazo pa ntchito
- Chikalata cha chipatala kuchokera kwa dokotala wovomerezeka
- Chikalata cha chilolezo cha apolisi kuchokera kudziko kumene wofunsira akukhala (choperekedwa mkati mwa miyezi 6)
- Umboni wa malo ogona ku Zambia
Zikalata Zofunikira kuchokera kwa Abwana
- Ntchito yolemba ntchito kapena mgwirizano wofotokoza udindo, malipiro, ndi zikhalidwe
- Zikalata zolembetsa kampani (PACRA certificate)
- Lipoti la mayeso a msika wa ntchito kusonyeza kuti ntchito yolemba ntchito idachitika m’deralo ndipo palibe munthu woyenerera wa ku Zambia amene anapezeka
- Chikalata cha chilolezo cha msonkho kuchokera ku Zambia Revenue Authority
- Kalata yothandizira abwana yofotokoza chifukwa chofunikira wogwira ntchito wakunja
Mayeso a msika wa ntchito ndi chofunikira kwambiri. Abwana ayenera kulengeza ntchitoyo m’manyuzipepala a ku Zambia kapena mawebusaiti a ntchito kwa nthawi inayake ndikupereka umboni kuti palibe ofunsira oyenerera a ku Zambia omwe analipo. Chofunikira ichi chimatsimikizira kuti ntchito zakunja sizichotsa ogwira ntchito am’deralo mosafunikira.
Momwe Mungafunsire Chilolezo Chogwira Ntchito ku Zambia pa Intaneti
Zambia Department of Immigration imakonza ntchito zonse za chilolezo chogwira ntchito kudzera pa eServices portal yake pa eservices.zambiaimmigration.gov.zm. Dongosolo la pa intaneti limaloleza ofunsira ndi abwana kutumiza, kutsatira, ndi kuyendetsa ntchito pa digito.
Njira Yofunsira Yotsatizana
Gawo 1: Pangani Akaunti
Pitani ku eservices.zambiaimmigration.gov.zm ndipo lembetsani akaunti. Onse abwana ndi ofunsira akhoza kufunikira kupanga maakaunti malingana ndi mtundu wa chilolezo.
Gawo 2: Sankhani Gulu Lolondola la Chilolezo
Sankhani kuchokera ku Chilolezo Chogwira Ntchito, Chilolezo Chodzipangira Ntchito, Chilolezo cha Investor, kapena Chilolezo Chosaperekedwa Msonkho. Kusankha gulu lolakwika kungabweretse kuchedwa kwa ntchito.
Gawo 3: Dzazani Fomu Yofunsira
Dzazani minda yonse yofunikira kuphatikizapo zambiri zaumwini, zambiri za ntchito, ziyeneretso, ndi nthawi yomwe mukufuna kukhala. Onetsetsani kuti zambiri zonse zikugwirizana ndi zikalata zanu zothandizira.
Gawo 4: Kwezani Zikalata Zothandizira
Sikani ndikukweza zikalata zonse zofunikira mu mitundu yofunikira (nthawi zambiri PDF kapena JPEG). Onetsetsani kuti zikalata zili zomveka, zowerengeka, komanso zokwanira. Zikalata zosowa kapena zosamveka ndizo chifukwa chofala kwambiri cha kuchedwa kwa ntchito.
Gawo 5: Lipirani Ndalama Yofunsira
Lipirani ndalama zofunikira kudzera pa tsamba pogwiritsa ntchito khadi la ngongole/debit kapena ndalama zam’manja. Chitsimikiziro cha malipiro chidzafunika kuti mupitirize ndi kutumiza.
Gawo 6: Tumizani Ntchito
Unikani zambiri zonse zolowetsedwa ndi zikalata zokwezedwa musanatumize komaliza. Mukatumiza, mudzalandira nambala yotsatira.
Gawo 7: Tsatirani Momwe Ntchito Ikuyendera
Lowani mu eServices portal nthawi zonse kuti muwone momwe ntchito yanu ikuyendera. Tsambali limapereka zosintha pa magawo a ntchito.
Gawo 8: Tengani Chilolezo
Chikavomerezedwa, chilolezo chogwira ntchito chidzaperekedwa. Mungafunikire kupita ku ofesi ya Zambia Department of Immigration ku Lusaka kuti mukatenge chikalata choyambirira cha chilolezo.
Nthawi Yopanga Chilolezo Chogwira Ntchito ku Zambia
Nthawi yanthawi zonse yopangira chilolezo chogwira ntchito ku Zambia ndi masabata 4 mpaka 8 kuchokera tsiku lotumiza zonse. Komabe, zinthu zingapo zimatha kukhudza nthawi:
- Ntchito zokwanira ndi zikalata zonse zofunikira zimakonzedwa mofulumira
- Zotumiza zosakwanira kapena zikalata zosowa zidzabwezedwa, kuyambitsanso nthawi yopanga
- Nthawi zambiri (monga kuyamba kwa nyengo ya migodi) zimatha kukhala ndi nthawi yayitali yopanga
- Milandu yovuta yokhudza makonzedwe a ntchito osazolowereka ingafunike kuunikanso kowonjezera
Ofunsira akhoza kuyang’anira momwe ntchito yawo ikuyendera kudzera pa eServices portal. Ndibwino kuti mufunsire pasadakhale tsiku lomwe mukufuna kuyamba, chifukwa nthawi yopanga siyikuphatikizapo nthawi yofunikira kusonkhanitsa zikalata ndikumaliza mayeso a msika wa ntchito.
Abwana akulangizidwa kuti ayambe ntchito yofunsira chilolezo chogwira ntchito osachepera miyezi 3 isanachitike tsiku loyamba la ntchito kuti aganizire kukonzekera zikalata, mayeso a msika wa ntchito, ndi nthawi yopanga.
Chilolezo Chogwira Ntchito vs Visa ya Bizinesi: Kusiyana Kwakukulu
Kumvetsetsa kusiyana pakati pa chilolezo chogwira ntchito ku Zambia ndi visa ya bizinesi ndikofunikira kuti mugwirizane ndi malamulo a Zambia okhudza kusamukira kumayiko ena. Kugwiritsa ntchito chilolezo cholakwika pa zochitika zanu kungakhale ndi zotsatira zoyipa zamalamulo.
| Mbali | Chilolezo Chogwira Ntchito | Visa ya Bizinesi |
|---|---|---|
| Cholinga | Ntchito yanthawi zonse | Zochitika za bizinesi zanthawi yochepa |
| Nthawi | Mpaka zaka 2 (zotheka kukonzanso) | Masiku 30-90 |
| Zochitika zololedwa | Ntchito, kudzipangira ntchito, bizinesi | Misonkhano, misonkhano, zokambirana, kuyendera malo |
| Ntchito yololedwa | Inde | Ayi |
| Kuthandizira kwa abwana | Kofunikira | Osafunikira |
| Tsamba lofunsira | eServices portal | eServices portal |
| Ndalama | ZMW 5,000-10,000 (USD 175-350) | USD 50-80 |
| Nthawi yopanga | Masabata 4-8 | Masiku 3-5 ogwira ntchito |
| Kukonzanso | Inde, isanathe | Zowonjezera zochepa |
Kusiyana kwakukulu: Visa ya bizinesi imakulolezani kupezeka pamisonkhano ya bizinesi, kukambirana mapangano, kutenga nawo mbali pamisonkhano, ndi kuchita zochitika za bizinesi zanthawi yochepa. Sikuloleza inu kulandira malipiro kuchokera kwa abwana a ku Zambia, kuyendetsa ntchito za tsiku ndi tsiku za bizinesi ya ku Zambia, kapena kuchita ntchito iliyonse yanthawi yayitali.
Ngati simukudziwa ngati zochitika zanu zikufunikira chilolezo chogwira ntchito kapena visa ya bizinesi, funsani Zambia Department of Immigration pa +260 211 255282 kapena imelo [email protected] kuti mulandire malangizo.
Kukonzanso kapena Kuwonjezera Chilolezo Chogwira Ntchito ku Zambia
Zilolezo zogwira ntchito ku Zambia zikhoza kukonzedwanso isanathe. Njira yokonzanso imayendetsedwa kudzera pa eServices portal ndipo imafunikira zikalata zosinthidwa.
Zofunikira zazikulu zokonzanso:
- Tumizani ntchito yokonzanso osachepera masiku 30 isanathe chilolezo chapano
- Perekani mgwirizano wa ntchito wosinthidwa kapena zikalata za bizinesi
- Phatikizani chikalata cha chipatala chovomerezeka ndi chilolezo cha apolisi
- Lipirani ndalama zokonzanso za ZMW 5,000 (pafupifupi USD 175)
- Abwana ayenera kutsimikizira kuti ntchito ikupitirira
Kulola chilolezo chogwira ntchito kutha pamene mukugwirabe ntchito ku Zambia ndi kuphwanya malamulo a kusamukira kumayiko ena. Zilango zokhala nthawi yayitali kapena kugwira ntchito ndi chilolezo chatha zingaphatikizepo chindapusa, kumangidwa, ndi kuthamangitsidwa. Ndi udindo wa abwana ndi wogwira ntchito kuonetsetsa kuti akukonzanso nthawi yake.
Ngati zinthu zanu za ntchito zisintha (monga kusintha kwa abwana kapena udindo), mungafunikire kufunsira kusiyanitsa chilolezo m’malo mokonzanso kosavuta. Njira yosiyanitsa imakhalanso ndi ndalama za ZMW 5,000 ndipo imakonzedwa kudzera pa eServices portal.